Wyróżnione przez UNESCO drewniane kościoły położone są w południowej Polsce, na obszarze historycznego regionu Małopolski, wchodząc w skład dwóch województw - małopolskiego i podkarpackiego. W strukturach administracyjnych organizacji kościelnej podlegają pod archidiecezję Krakowa i Przemyśla oraz episkopat Rzeszowa i Tarnowa.

Kilkadziesiąt średniowiecznych drewnianych kościółków zachowało się do dnia dzisiejszego na terenie całej Małopolski, wchodząc w skład tzw. Szlaku Architektury Drewnianej, ale tylko nieliczne z nich zatrzymały swoją rdzenną oryginalność, stając się tym samym zjawiskiem unikatowym w skali świata. Pozostałe ulegały ciągłym rekonstrukcjom, czy daleko posuniętym przekształceniom. W 2000 roku, z ramienia Rządu Rzeczypospolitej Polskiej został wystosowany wniosek o wpisanie na Listę Światowego Dziedzictwa kilku najwartościowszych egzemplarzy małopolskiej architektury sakralnej. W dostarczonej na ręce Komitetu UNESCO dokumentacji opisowo-analitycznej, kartograficznej i fotograficznej znalazło się w sumie 9 propozycji. Jednak tylko 6 spośród nich uzyskało w konsekwencji miano spuścizny minionych czasów cechującej się walorem wyjątkowości i uniwersalności dla całej ludzkości. Zostały one włączone do prestiżowego rejestru UNESCO - 3 lipca 2003 roku i wszystkie odpowiadają kryteriom - 3 i 4, zgodnie z regulaminowymi wytycznymi dla dziedzictwa kulturowego.

Kryterium 3

Grupa 6 gotyckich kościołów o charakterystycznej budowie zrębowej składa się na unikalny w swym rodzaju sakralny relikt średniowiecznych tradycji budowlanych, zachowany w niemal nienaruszonej formie do dnia dzisiejszego. Obiekty te są jednak nie tylko wybitnym świadectwem dawno minionej epoki, ale również, pozostając w bezpośredniej bliskości kulturowej granicy oddzielającej Wschód od Zachodu, stanowią symbol udanej walki o zachowania charakteru oraz funkcji liturgicznych zgodnych z doktryną Kościoła Rzymsko-katolickiego, skutecznie stawiającym czoła kultowym prądom napływającym z centralnej i wschodniej części Europy.

Kryterium 4

Figurujące na Liście UNESCO drewniane kościoły Małopolski są najznakomitszymi egzemplarzami średniowiecznych budowli sakralnych reprezentującymi typ konstrukcji zrębowo-wieńcowej - zupełnie nieznanej na zachodzie Europy techniki budowlanej. Godnym wyróżnienia jest ponadto ich wykonanie, unikalne zarówno pod względem artystycznym, jak i technicznym, oraz fakt, iż zostały one ufundowane przez zamożną elitę obywateli, stając się tym samym ewidentnym symbolem społecznego i politycznego prestiżu.

Nazwa dobra: Kościół parafialny pw. Św. Michała Archanioła

Lokalizacja: dobro znajduje się w województwie małopolskim - powiat Gorlice, gmina Biecz, w centralnej części Binarowa, na północ od głównej drogi prowadzącej z Biecza do Tuchowa. Wchodzi w skład Diecezji Rzeszowskiej diakonatu Biecz.

Kategoria dziedzictwa światowego: dobro kulturowe

Obszar dziedzictwa kulturowego: Granice strefy ścisłej ochrony konserwatorskiej obejmują kościół wraz z budowlami towarzyszącymi, pobliskim cmentarzem oraz kompleksem wiekowych drzew, znajdujących się w najbliższym otoczeniu. Całość zajmuje powierzchnię 1,8 ha, która zawiera się pomiędzy drogą główną z Biecza do Tarnowa, a rzeczką Sitniczanka.

Sytuacja prawna:

status prawny: własność kościelna;

administracja odpowiedzialna za dobro: diakonat Biecz; merytoryczną opiekę zapewnia Wojewódzki Konserwator Zabytków i Służba Ochrony Zabytków.

Uzasadnienie wpisu na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Naturalnego UNESCO

Zachowany w swej historycznej formie, w pełni autentyczny zabytek, jest jednym z najstarszych przykładów konstrukcji zrębowo/wieńcowej.

Jego malowidła ścienne z XVI-XVIII wieku zostały uznane za najcenniejsze wśród tych, jakie prezentowane są w innych sakralnych budowlach drewnianych. Jego wyjątkowość wyraża się nadto w nietypowych założeniach ikonograficznych i ideologicznym, mających wysoką wartość, np. z punktu widzenia badań naukowych i dydaktyki. Jednocześnie zaprezentowany tu został wysoki poziom artystyczny, wyrażający się w postaci znacznej kolekcji XIV-wiecznych rzeźb i płaskorzeźb, będącej jedyną, tak doskonale zachowaną w południowej Polsce.

 

Polska, jako kraj cechujący się niewątpliwym bogactwem tradycji i naturalnego piękna, i aktywnie dbający o jego ochronę, jest nie tylko jednym z pierwszych Państw-sygnatariuszy Konwencji dziedzictwa światowego, ale również jednym z czołowych reprezentantów na Liście Światowego Dziedzictwa.