Muzeum Zamkowe w Malborku

Imprimer
PDF
There are no translations available.

Muzeum Zamkowe w Malborku

Opis:

Zamek Krzyżacki w Malborku

Kompleks zamkowy w Malborku wzniesiony przez Zakon Szpitala Najświętszej Maryi Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie, zwany w Polsce Krzyżakami - dzieło gotyckiej architektury obronnej - jest największym i tak dobrze zachowanym ceglanym zamkiem na świecie. Już w 1804 roku król pruski uznał zamek za zabytek, co zahamowało proces degradacji i stało się punktem wyjścia do trwającej od 200 lat konserwacji i restauracji. Prowadzone przy nim prace są przykładem, jak tworzyła się i ewoluowała nowoczesna doktryna konserwatorska. 

Budowę zamku rozpoczęta w 1274 roku trwała aż 30 lat. W ciągu tego czasu powstała ogromna budowla z krużgankami otaczającymi dziedziniec, ozdobionymi zachwycającą do dziś kamieniarką, maswerkami oraz kapitelami kolumienek z niezwykle realistycznymi scenami z życia ludzi w średniowieczu. Detale architektoniczne ozdabiające zamek nie mają sobie równych na innych zamkach.

data wpisu - 1997 rok

kryteria wpisu na Listę - 2,3,4

Kryterium 2

Zamek krzyżacki w Malborku składa się na unikalne w skali świata dzieło architektoniczne, którego śmiałe i nowatorskie rozwiązania techniczne, zwłaszcza metoda konstruowania sklepień, szczytów i portali, a także wykorzystywanie rzeźby i ornamentyki - znalazły powszechną kontynuację nie tylko w wielu późniejszych zamkach budowanych przez Krzyżaków, ale także w innych konstrukcjach gotyckich Europy północno - wschodniej.

Na szczególną uwagę zasługuje zwłaszcza wielki refektarz Zamku Średniego - uznawany za jedno z najbardziej reprezentacyjnych średniowiecznych wnętrz świeckich w Europie, dzięki harmonijnemu, zrównoważonemu doborowi ogólnych proporcji i zastosowaniu modernistycznych dla tamtego okresu form systemu trójpodporowego przesklepienia, wspartego wysmukłymi kolumnami.

Ponadto, najstarsza część zespołu - Zamek Wysoki (1276-1280, rozbudowany w latach 1334-1344), jest prekursorskim wzorcem regularnej, czteroskrzydłowej twierdzy obronnej, łączącej w sobie również inne funkcje, m.in. klasztorne.

Kryterium 3

Stając się w 1309 roku siedzibą wielkiego mistrza Zakonu Niemieckiego (zwanego krzyżackim), Malbork awansował do roli stolicy, a z czasem również głównego, wzorowo rozwiniętego ośrodka gospodarczego, wojskowego i administracyjnego dla tego jednego z najpotężniejszych państw na południowym wybrzeżu Morza Bałtyckiego.

Kryterium 4

Z punktu widzenia znaczenia historycznego, należy podkreślić, przede wszystkim rolę Zamku Malborskiego, jako jednego z najważniejszych świadków największych i najbardziej znaczących wydarzeń społecznych, gospodarczych i politycznych w dziejach średniowiecznej Europy, m.in.: wschodnioeuropejskich krucjat zakonu krzyżackiego, realizowanych w ramach planu przymusowej chrystianizacji społeczności wschodnioeuropejskich, a następnie kolonizacji zajmowanych przez nich terenów; wojen polsko - krzyżackich; antykrzyżackiej opozycji mieszczan i rycerzy pruskich; sekularyzacji, w okresie reformacji jednego z największych zakonów rycerskich; reorganizacji państwa krzyżackiego na terytorium Prus.

Zamek stał się nadto, w pewnym sensie - ideologicznym pomnikiem historycznym, bowiem niejednokrotnie był instrumentalnie wykorzystywany do realizacji skrajnych idei politycznych, tj. nacjonalistycznych wizji przywódców Trzeciej Rzeszy.

Walory architektoniczne i estetyczne kompleksu podkreśla nadto wyśmienita lokalizacja na wysokiej skarpie prawego brzegu Nogatu i malowniczość otoczenia krajobrazowego.

Z dniem 1 stycznia 1961 r. gospodarzem obiektu stało się nowo utworzone Muzeum Zamkowe, będące placówką centralną, podległą bezpośrednio Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego w Warszawie. Jest to wielodziałowe muzeum typu historyczno-artystycznego, którego organizacja podporządkowana została głownie sprawom odbudowy, zagospodarowania i właściwego utrzymania zamku. Zamek jest dziś siedzibą żywego ośrodka muzealnego, ściągającego każdego roku ponad półmilionową rzeszę turystów z całego świata. Jest miejscem spotkań ludzi nauki i kultury, dziennikarzy i polityków, jest plenerem nowo powstających filmów i odbywających się często koncertów.